Yeniden Doğuş Programı

Hayatı yeniden seçmek için, ona sonundan bakmak.

Hayatın sonsuz olduğunu bilseydin, belki hiçbir şeyi ertelemezdin. Ama çoğu zaman tam tersini yapıyoruz: Zamanımız sonsuzmuş gibi yaşıyor; söylemek istediklerimizi, başlamak istediklerimizi, değiştirmek istediklerimizi ve cesaret etmek istediklerimizi yarına bırakıyoruz.

Yeniden Doğuş Programı, insanı ölümle korkutmak için değil; yaşamla yeniden karşılaştırmak için tasarlanmış, güçlü semboller ve kontrollü bir hipnotik atmosfer kullanan deneyimsel bir farkındalık çalışmasıdır.

Bir an için her şeyin bittiğini düşün…

Program küçük bir grupla gerçekleştirilir. Katılımcılar beyaz kıyafetlerle gelir. Ortam, günlük hayatın alışılmış uyaranlarından uzaklaştırılarak kişinin kendi iç dünyasına yönelebileceği sade, kontrollü ve sembolik bir deneyim alanı olarak hazırlanır.

Deneyimin merkezinde gerçek bir tabut kullanılır. Sırası gelen katılımcı, öncesinde ne yaşayacağını bilerek ve kendi isteğiyle bu sembolik deneyime girer. Burada amaç bir ölüm ritüeli yaratmak değildir. Tabut, hayatın bir gün gerçekten sona ereceği gerçeğini soyut bir düşünce olmaktan çıkaran güçlü bir metafordur.

Kişiye, hayatının sona erdiğini varsayması söylenir: hedeflerinin, planlarının, ertelediklerinin, korkularının ve ‘bir gün yaparım’ dediği her şeyin artık geride kaldığını düşünmesi istenir.

Ve sonra geriye tek bir şey kalır: kendisi.

Neleri gereğinden fazla önemsedin?
Nelerden korktun?
Neleri erteledin?
Hangi kaygılar seni durdurdu?
Neyi yapabileceğin hâlde “yapamam” dedin?
Bir şansın daha olsaydı, neyi farklı yapardın?

Sessizlik

Derin ve hüzünlü bir müzik eşliğinde katılımcı, tabutun içinde kısa bir süre kendi düşünceleriyle baş başa kalır. Dışarıdan birkaç dakika olan bu zaman, içeride çok daha uzun hissedilebilir. Bu bölümün amacı kişiyi çaresizliğe itmek değil; günlük hayatın gürültüsünden uzaklaştırarak kendi seçimleriyle yüzleşebileceği yoğun bir farkındalık alanı oluşturmaktır.

Ve sonra ikinci şans gelir.

Sessizliğin ardından dışarıdan bir ses gelir:

“Senin için yeni bir karar verildi. İkinci bir şansın var.”

Bu ikinci şansın ne kadar süreceği bilinmez. Bir gün de olabilir, elli yıl da. Ama artık önemli olan süresi değildir. Önemli olan, az önce ‘keşke bir şansım daha olsaydı’ diye düşündüğün şeyleri yapabilecek bir zamanın yeniden var olmasıdır.

“Sen artık bu tabuta ait değilsin. Hadi çık. Ve yapman gerekenleri yap.”

Tabutun kapağı açılır. Yeniden Doğuş’un asıl anlamı tam bu anda ortaya çıkar: kişinin sembolik olarak sona erdirdiği eski tutumlarından çıkarak yaşamına yeniden dönmesi.

Programın amacı ölüm değil, yaşamdır.

Yeniden Doğuş; ölümü kabullenip teslim olmayı, yaşamdan vazgeçmeyi ya da karanlık bir ölüm deneyimi yaratmayı amaçlamaz. Tam tersine, hayatın sınırlı oluşunu fark ederek ona daha güçlü biçimde sarılmayı hedefler.

Programın temel sorusu şudur: “Bugün gerçekten ikinci hayatının ilk günü olsaydı, neyi farklı yapardın?”

Korku, kaygı, utanç, erteleme ve alışkanlıklar yüzünden yapılmayanların; söylenmeyenlerin; başlanmayanların ve yarım bırakılanların yeniden değerlendirilmesi amaçlanır. Katılımcının deneyimden yalnızca duygulanmış olarak değil, yaşamına ilişkin daha net kararlarla çıkması hedeflenir.

Yaşam Ağacı: Bu eşşiz deneyimin hatırlatıcısı

Programın sonunda katılımcıya bir Yaşam Ağacı kolyesi verilir. Bu kolye bir ödül ya da mistik bir nesne olarak değil, kişinin kendisine verdiği kararın somut bir hatırlatıcısı olarak düşünülür.

“Ne zaman ona dokunsan kendine şunu sor:
Bugün bana verilen ikinci hayatın hakkını verdim mi?”

Kimler için uygun değildir?

Bu çalışma yoğun ve sıra dışı bir deneyim içerdiği için herkese uygun değildir. Katılımcı güvenliği programın temel koşuludur. Özellikle belirgin klostrofobi, ölüm korkusunun yoğun olduğu durumlar, ağır depresif belirtiler, aktif psikiyatrik rahatsızlıklar, ciddi panik belirtileri veya deneyimin kişi açısından risk yaratabileceği diğer psikolojik durumlarda programa katılım uygun olmayabilir.

Bu nedenle katılım öncesinde uygunluk değerlendirmesi yapılır. Çalışma gönüllülük esasına dayanır; kişi süreç hakkında bilgilendirilir ve istediği anda katılımını sonlandırabilir. Yeniden Doğuş, psikiyatrik veya tıbbi tedavinin yerine geçen bir uygulama olarak sunulmaz.

İkinci hayatın ilk günü

Bazen insanın ihtiyacı olan şey başka bir hayat değildir. Aynı hayata başka gözlerle dönebilmektir.
Yeniden Doğuş, ölüm korkusu üzerine değil; yaşama tutkusu üzerine kuruludur.

Doç. Dr. Ocak Korhan Özduru