Bu çalışma, madde kullanım bozukluğuna eşlik eden psikolojik sorunları çok yönlü olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle depresyon, dürtüsellik ve dikkat eksikliği gibi psikolojik etkenlerin yanı sıra toplumsal koşulların da madde kullanımı üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Sayısal verilerin toplanmasında Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BIS-11) ve Stroop Testi uygulanmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir.
Verilerin analizinde Pearson korelasyon katsayısı, çoklu regresyon, hiyerarşik modelleme ve açımlayıcı faktör analizi gibi istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bulgular, depresyon ve dürtüsellik düzeylerinin madde kullanımını önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Özellikle depresyon belirtilerinin bağımlılığın hem başlamasında hem de devam etmesinde temel bir rol oynadığı görülmüştür. Ayrıca düşük eğitim düzeyi, işsizlik ve toplumdan dışlanma gibi sosyal etkenlerin bağımlılık riskini artırdığı belirlenmiştir.
Faktör analizi sonuçları, madde kullanımına eşlik eden psikolojik sorunların iki temel grupta toplandığını göstermiştir: duygu durumuyla ilgili sorunlar ve dürtüsellikle ilgili sorunlar. Bu sonuç, tedavi planlamasında kişiye özel yöntemlerin geliştirilmesi gerektiğini desteklemektedir.
Dikkat süreçlerindeki bozulmalar ve dürtü kontrolündeki sorunlar, madde kullanım bozukluğunun yalnızca davranışsal bir problem olmadığını; aynı zamanda zihinsel ve sinir sistemiyle ilgili yönlerinin de bulunduğunu göstermektedir.
Araştırma sonuçlarına göre bağımlılığın anlaşılması ve tedavi edilmesinde kişinin ruhsal yapısının; sosyal, kültürel ve biyolojik özellikleriyle birlikte değerlendirilmesi daha etkili olacaktır.